Category Medycyna

CHOROBY UKŁADU ODDECHOWEGO

Choroby układu oddechowego mają wWieku dziecięcym pierwszo-planowe znaczenie zarówno ze względu na dużą częstość ich wystę-powania, jak i w związku z niemałym jeszcze odsetkiem zgonów, jakie z tej przyczyny występują. Przeważająca większość tych chorób to zakażenia dróg oddechowych,’ płuc, opłucnej. Około 40°/« dzieci zgłasza się do lekarzy pediatrów z objawami chorobowymi ze strony układu oddechowego. Szczególną skłonność do zakażeń układu oddechowego wykazują dzieci najmłodsze. Ocenia się, że przeciętnie na jedno dziecko w pierwszych trzech latach życia przypada rocznie 6-8 zakażeń układu oddechowego. Zapalenia płuc są nadal jedną z najczęstszych przyczyn umieralności niemowląt. Nawrotowe lub przewlekłe objawy powodują takie choroby alergiczne układu oddechowego, jak dychawica oskrzelowa i katar sienny nqsa, które obejmują 1-3°/o ogółu populącji, a nierzadko ujawniają się już w pierwszych miesiącach życia. W .odstępach 2-3 letnich występują epidemiczne,, wielomilionowe zachorowania, wywołane wirusem grypy. W okresie epidemii grypy narasta też znacznie liczba zakażeń układu oddechowego, ponieważ, zakażenia wirusowe torują drogę, bakteriom ropot wór czym.

Czytaj Dalej

Pobudliwość nerwowo-mięśniowa

cy krwi prowadzi do wzmożenia pobudliwości nerwowo-mięśnio- wej, co klinicznie wyraża się objawami tężyczki. Tężyczkę wywołać też może niedoczynność gruczołów przytarczycznych lub nagłe przesunięcie odczynu krwi w kierunku zasadowicy. W tężycz- ce utajonej dziecko jest płaczliwe, rozdrażnione, niespokojne, występują pojedyncze kurcze rąk i nóg. Uderzenie palcem w miejsce przecięcia się gałęzi nerwu twarzowego z żuchwą wywołuje nagły kurcz mięśni unerwionych przez nerw twarzowy. Przy ucisku ramienia występuje kurcz mięśni dłoni nadający jej kształt ręki położnika. Tężyczka jawna objawia się napadami uogólnionymi drgawek kloniczno-tonicznych, kurczami garstkowo-stopowymi, kurczami głośni, które luogą powodować ciężkie zaburzenia oddechowe.

Czytaj Dalej

Leczenie objawowe

-2. Leczenie objawowe. 3. Leczenie podtrzymujące, którego celem jest utrzy-manie chorego w jak najlepszym stanie ogólnym, a tym samym stworzenie optymalnych warunków do przezwyciężenia choroby i jej skutków.

W ramach leczenia przyczynowego istnieją bogate możliwości zwalczania zakażeń bakteryjnych przez podawanie antybiotyków i leków chemioterapeutycznych. W doborze tych leków kierujemy się rozeznaniem odnośnie do najczęstszych rodzajów bakterii wywołujących określone narządowe zmiany zapalne w układzie oddechowym, pierwotnym zakresem wrażliwości tych bakterii na antybiotyki oraz aktualnymi informacjami co do narastania anty- biotykooporności. Mniej przydatne są badania bakteriologiczne i badania wrażliwości na antybiotyki, jeśli do badania pobiera się wydzielinę z błon śluzowych górnych’dróg oddechowych, a labora-torium bakteriologiczne nie dysponuje możliwością przeprowadzenia pełnych wielokierunkowych badań na zróżnicowanych podłożach. W zakażeniach układu oddechowego dużą przydatność wykazuje nadal penicylina, która dobrze działa na zakażenia paciorkowcowe i pneumokokowe oraz dobrze przenika do ognisk zapalnych. Antybiotyk ten zawodzi jednak w zakażeniach pałeczką grypy i pałeczką Klebsiella, a również bardzo rzadko już wykazuje skuteczność w zakażeniach gronkowcowych, gdzie stosuje się specjalne półsyntetyki, tzw przeciwgronkowcowe penicyliny, lub inne antybiotyki.

Czytaj Dalej

Odczyn immunoalergiczny

rzystnych odczynów immunoalergicznych prowadzi czasem do rozwoju choroby reumatycznej lub zapalenia kłębuszków nerkowych. Dlatego też każdą anginę ropną należy starannie leczyć penicyliną lub innymi antybiotykami.

Ostre wirusowe zapalenie krtani, zwane też pseudokrupem, cha-rakteryzuje się dość nagłym wystąpieniem szczekającego kaszlu i chrypką, których największe nasilenie przypada na okres wieczorny i nocny. Czasem dołącza się tu wciąganie wdechowe i duszność, rzadko jednak zagrażają życiu dziecka. Podobne objawy, ale bez gorączki i innych cech zakażenia, obserwuje się u dzieci z nawrotowym alergicznym obrzękiem podgłoś- niowym krtani. W wywiadzie można ustalić często i inne objawy alergiczne, np. występowanie nawrotowych pokrzywek skórnych.

Czytaj Dalej

Nerwice dziecięce

Nerwice dziecięce mogą występować pod postacią nerwowości dziecięcej, nawyków nerwicowych, nerwic narządowych, histerii dziecięcej, moczenia nocnego, lęków nocnych, jąkania oraz tików, a niekiedy również somnambulizmu.

Najczęściej spotykanym schorzeniem czynnościowym układu nerwowego jest zespół objawów określonych mianem nerwowości dziecięcej. Objawia się on:

Czytaj Dalej

Średnio zahartowany człowiek

Ustalono, że średnio zahartowany człowiek, będący w spoczynku bez odzieży, powinien odczuwać poszczególne zakresy temperatury wody i powietrza zgodnie z danymi przedstawionymi w tabeli. Ciepłota obojętna wody dla zdrowego dorosłego człowieka waha się w granicach 34-35°C, powietrza 2l-22°C.

W literaturze traktującej o hartowaniu, nie ma jednomyślności w sprawie wpływu poszczególnych zakresów temperatur powietrza i wody na odczucie cieplne człowieka. Dlatego podaję w jednej rubryce dane najczęściej wymieniane w literaturze polskiej, a w sąsiedniej dane wg Sarkizowa.

Czytaj Dalej

Rzeżączkowe zapalenie spojówek

tJ noworodków może wystąpić rzeżączkowe zapalenie spojówek. Do zakażenia dochodzi w czasie przejścia płodu przez pochwę położnicy chorej na rzeżączkę. Rzeżączkowe zapalenie spojówek doprowadzić może do zmian w rogówce i ślepoty. W celu uniknięcia ryzyka zakażenia wszystkim noworodkom, niezależnie od tego czy podejrzewamy rzeżączkę u matki, wkrapla się do oczu 1% roztwór azotanu srebrowego lub roztwór penicyliny. Zabieg ten nosi nazwę zabiegu Credego.

Czytaj Dalej

Bóle i wzdęcia brzucha

– podobnie jak w zapaleniach płuc – bóle i wzdęcia brzucha, włącznie z objawami niedrożności porażennej jelit. Mogą występować zaburzenia świadomości i napady drgawek. Ruchy oddechowe klatki piersiowej po stronie objętej zapalnym procesem opłucno- wym są zwykle wyraźnie osłabione. Konieczne jest szybkie wykonanie na oddziale szpitalnym odbarczającej punkcji opłucnej z następowym założeniem drenażu ssącego.

Czytaj Dalej

Poprawa stanu higienicznego

Chociaż poprawa stanu higienicznego społeczeństwa, rozwój opieki zdrowotnej nad matką i dzieckiem, upowszechnienie sproszkowanych preparatów mleka i wprowadzenie wzbogaconych preparatów odżywczych dla niemowląt i małych dzieci wpłynęły na zmniejszenie liczby zachorowań na biegunkę i spowodowanej nią liczby zgonów, to jednak nadal zakażenia jelitowe są jedną z częstszych przyczyn zachorowalności i leczenia szpitalnego w tej grupie wieku. ‚Niepokojące jest zwłaszcza szerzenie się zakażeń jelitowych •W’zakładach opiekuńczo-wychowawczych i leczniczych dla małych dzieci,’ co w istotny sposób wiąże się z wciąż jeszcze częstym nie-przestrzeganiem zasad reżimu przeciwepidemicznego przez personel tych zakładów. Nie ma natomiast wpływu postępowanie osób zaj-mujących się opieką nad dzieckiem na rozwój chorób uwarunko-wanych genetycznie, wad wrodzonych, wrodzonych niedoborów enzymów trawiennych i nietolerancji pokarmowych. Liczba takich przypadków może nawet w najbliższej przyszłości narastać, w zwią-zku -z ich, wcześniejszym rozpoznawaniem i stosowaniem leczenia dietami’!eliminacyjnymi oraz coraz bardziej skutecznym zwalczaniem zakażeń bakteryjnych.

Czytaj Dalej

Hemofilia

Wśród zaburzeń krzepliwości najczęściej występuje hemofi- l i a, choroba dziedziczna, w przeważającej większości przypadków związana z płcią (chorują mężczyźni, a przenosicielami -choroby są zdrowe kobiety).

Typowym przykładem zaburzeń krzepliwości są tez stany nie doboru witaminy K (np. choroba krwotoczna noworodków). Zaburzenia krzepliwości mogą występować w przebiegu uszkodzenia wątroby, która jest narządem wytwarzającym większość czynników krzepliwości białkowego pochodzenia.

Czytaj Dalej

Dziecko jest zakażone gruźlicą.

Drugi przypadek dotyczy dzieci nie szczepionych. Występuje wówczas najczęściej wzmożony (większy) odczyn tuberkulinowy. Dzieci z odczynem tuberkulinowym dodatnim (tuberkulino-dodat- nie) nie szczepi się. Obowiązkowi szczepienia podlegają tylko dzieci z ujemnym odczynem (tuberkulino-ujemne). Przeciwwskazaniem do szczepień może być wówczas tylko ostro przebiegająca choroba, gorączka, ropne schorzenie skóry oraz okresy zastrzeżone po innych szczepieniach. O przeciwwskazaniu decyduje zawsze lekarz.

Czytaj Dalej

Witaminy

Głównym źródłem witamin są takie pokarmy, jak owoce, jarzyny (witaminy C, Bi, A), masło, świeże tłuszcze roślinne (witaminy A, E, D), wątroba rybia (witamina D), mleko, jaja, kasze, mięso (witaminy z grupy B). Pokrycie zapotrzebowania’na niektóre witaminy może częściowo wynikać z ich syntezy wewnątrzustrojowej. Źródłem wyjściowym do endogennego wytwarzania witaminy A jest karoten zawarty obficie w niektórych owocach i warzywach, zwłaszcza w marchwi. W skórze występuje prowitamina D, która może być aktywowana jednak tylko pod Wpływem działania promieni słonecznych lub sztucznego napromieniania promieniami pozafioł- kowymi. Witaminę K wytwarzają bakterie jelitowe (pałeczka okrę- żnicy, Bacillus bilidus) znajdujące się w warunkach prawidłowych w przewodzie pokarmowym, ale nieobecne w pierwszych dniach życia u noworodka. Witaminy C organizm ludzi nie jest w stanie sam syntetyzować i w tym zakresie zdany jest całkowicie na dostarczanie z zewnątrz.

Czytaj Dalej

Etiologia i patogeneza

Mnogość chorób układu nerwowego, ich duże zróżnicowanie, warunkowane są wielkością czynników przyczynowych, które mają udział w etiologii i patogenezie chorób tego układu. Moment zadziałania czynnika wywołującego wadę lub chorobę może być różny i w związku z tym mogą to być zaburzenia dziedziczne lub nabyte już po urodzeniu się dziecka. W każdym z tych okresów życia dziecka przyczyny mogą być wielorakie. Poza genetycznymi uwarunkowaniami wśród przyczyn szczególną rolę odgrywają czynniki bio-logiczne (zakażenia), czynniki chemiczne (zatrucia), czynniki fizyczne (urazy), czynniki społeczne (błędy wychowawcze i konflikty we współżyciu społecznym), stany niedoborowe ostre (niedotlenienie, zamartwica) i przewlekłe (niedoczynności gruczołu tarczowego).’

Czytaj Dalej

Fenyloketonuria

W Polsce rodzi się rocznie kilkaset dzieci w fenyloketonurią. Możliwości wczesnego rozpoznawania fenyloketonurii stwarzają badania przesiewowe u noworodków. W przypadku uzasadnionego podejrzenia fenyloketonurii dzieci poddawane są dalszym badaniom specjalistycznym w ośrodkach klinicznych. Po rozpoznaniu fenyloketonurii już w okresie noworodkowym wyłącza się z diety pokarm kobiecy i krowie mleko podając w zamian za to hydrolizaty białkowe o zmniejszonej zawartości fenyloalaniny. Dzieci z fenyloketonurią pozostają przez wiele lat pod ścisłym nadzorem ośrodków klinicznych. Zwraca się tu uwagę nie tylko na przestrzeganie odpowiedniej diety, ale również na konieczność interwencji w przypadku wystąpienia różnych objawów niedoborowych, które taka dieta może wywołać. Mimo zaangażowania dużej liczby osób w wykrywaniu i leczeniu fenyloketonurii, wysiłek ich i nakłady finansowe

Czytaj Dalej

Leczenie przyczynowe

nych pewnym odpowiednikiem leczenia przyczynowego jest swoiste odczulanie uczulającymi antygenami. Daje ono dobre wyniki w uczuleniach pyłkowych, ale wymaga długotrwałego, wielomiesięcznego, a nawet kilkuletniego stosowania powtarzanych wstrzy- kiwań wzrastających dawek antygenu (alergenu).

W niektórych wadach układu oddechowego i sąsiednich narządów dużą poprawę lub całkowite wyleczenie można osiągnąć udanym zabiegiem operacyjnym (np. w rozszczepie warg i podniebienia, przy znacznym przeroście trzeciego migdałka).

Czytaj Dalej